Jodium

Gebakken hele vis wordt van de grill op een wit bord gelegd door mensen in een keuken.

Jodium: waar zit het in en waar is het goed voor?

Jodium is een belangrijk mineraal voor verschillende lichaamsfuncties. In Nederland wordt het toegevoegd aan brood en keukenzout. Waar let je op en wanneer kies je voor wat extra’s? En hoe ontsmet je wondjes met jodiumzalf? Expert Steffi Haazen geeft antwoord.

8 vragen over jodium op een rij

Expert Steffi Haazen beantwoordt de volgende vragen:

  1. Waarom is jodium belangrijk?
  2. Waar zit jodium in?
  3. Hoeveel jodium per dag is aanbevolen?
  4. Hoe krijg je genoeg jodium binnen uit je voeding?
  5. Wanneer kun je een supplement met jodium nemen?
  6. Kun je ook te veel jodium binnenkrijgen?
  7. Kun je jodium gebruiken om wondjes te ontsmetten?
  8. Wat zijn jodiumtabletten en wanneer gebruik je die?

1. Waarom is jodium belangrijk?

Je lichaam gebruikt jodium maar in kleine hoeveelheden. Toch is het een belangrijk mineraal. De bekendste functie van jodium is de aanmaak van schildklierhormonen. Het helpt ook om energie vrij te maken uit je voeding. Daarnaast is het belangrijk voor je zenuwstelsel, concentratie en geheugen. Voor kinderen helpt jodium bij hun normale groei.

2. Waar zit jodium in?

De meeste jodium krijg je binnen via brood dat is gebakken met gejodeerd bakkerszout. Dat geldt voor bijna al het fabrieksbrood en het meeste brood van de bakker. In biologisch brood en sommige zuurdesembroden zit vaak geen bakkerszout.

Andere belangrijke bronnen van jodium in voeding zijn:

  • Zuivel, zoals melk en yoghurt;
  • Eieren;
  • (Zee)vis, schaal- en schelpdieren;
  • Gejodeerd keukenzout (let op: in zeezout zit meestal geen jodium).
Persoon pakt een doos eieren uit de koelkast in een huiselijke keuken

3. Hoeveel jodium per dag is aanbevolen?

Hoeveel jodium voor jou is aanbevolen, hangt af van je leeftijd en situatie. Dit is de aanbevolen hoeveelheid per dag in microgram (µg):

Leeftijdsgroep Jodium

  • 7 t/m 11 maanden 70 µg
  • 1 t/m 10 jaar 90 µg
  • 11 t/m 14 jaar 120 µg
  • 15 t/m 17 jaar 130 µg
  • 18 jaar en ouder 150 µg
  • Zwangere vrouwen 200 µg
  • Vrouwen die borstvoeding geven 200 µg

4. Hoe krijg je genoeg jodium binnen uit je voeding?

In Nederland komt het meeste jodium uit brood met bakkerszout. 4 sneetjes brood leveren al bijna 100 microgram jodium op. Dat is een groot deel van wat je elke dag gebruikt.

Let op: brood zonder bakkerszout, zoals veel biologisch brood, sommige zuurdesembroden of glutenvrij brood, levert bijna geen jodium. Bak je zelf brood? Gebruik dan altijd gejodeerd keukenzout in het deeg.

Als je weinig of geen brood eet (bijvoorbeeld bij een glutenvrij, koolhydraatarm of keto dieet):

  • Gebruik gejodeerd keukenzout, geen zeezout;

  • Let extra op andere bronnen zoals eieren en (zee)vis;

  • Als je wél af en toe brood of crackers eet: kies de variant met bakkerszout;

  • Overweeg een supplement als aanvulling op je voeding (zie vraag 5).

Als je geen vis en/of andere dierlijke producten eet (vegan of vegetarisch):

  • Gebruik gejodeerd keukenzout, geen zeezout;

  • Check etiketten van plantaardige dranken zoals soja- of haverdrink, soms is daar jodium aan toegevoegd;

  • Overweeg een supplement als aanvulling op je voeding (zie vraag 5).

Bruine meergranenbroodjes op een rek in de bakkerij van Albert Heijn

5. Wanneer kun je een supplement met jodium nemen?

Als je gevarieerd eet met brood, zuivel, eieren en regelmatig vis, krijg je meestal genoeg jodium binnen. Toch kan een supplement soms een goede aanvulling zijn op je voeding. Twijfel je, vraag dan advies. Bijvoorbeeld in deze situaties:

  • Je bent zwanger of geeft borstvoeding. Je hebt dan een hogere behoefte aan jodium voor de ontwikkeling van je baby;
  • Je eet geen vis en/of andere dierlijke producten. Je mist dan belangrijke bronnen van jodium in je voeding;
  • Je eet geen of weinig brood (of vooral biologisch of zelfgebakken brood). Het is dan lastig om iedere dag genoeg jodium uit andere producten te halen.

Jodium zit vaak in multivitaminen-supplementen. Slik je deze? Bekijk de toegevoegde hoeveelheid jodium op de verpakking.

6. Kun je ook te veel jodium binnenkrijgen?

Uit normale voeding bijna nooit. Te veel jodium kan je schildklier ontregelen, waardoor die sneller of juist langzamer gaat werken. Dat kan schadelijk zijn voor je gezondheid. Twijfel je, vraag dan advies en houd je aan de aanbevolen hoeveelheid.

7. Kun je jodium gebruiken om wondjes te ontsmetten?

Ja, maar dit is iets anders dan jodium in voeding. Voor ontsmetting gebruik je povidonjodium. Dit koop je bij Albert Heijn, de drogist of de apotheek. Het is er in verschillende vormen:

  • Oplossing, zoals Betadine*, om de huid rond een wond schoon te maken;
  • Zalf of gel om kleine wondjes of schaafplekken in te smeren;
  • Gazen of pleisters met jodium, handig bij schaafwonden of blaren.

8. Wat zijn jodiumtabletten en wanneer gebruik je die?

Jodiumtabletten zijn kaliumjodide-tabletten. Ze beschermen je schildklier tegen radioactief jodium bij een kernongeval. Ze hebben dus niets te maken met het jodium dat je via voeding of supplementen binnenkrijgt. Je neemt ze alleen op advies van de overheid. Die geeft ze aan mensen die in de buurt van een kerncentrale wonen en aan risicogroepen zoals kinderen en zwangere vrouwen. Voor andere groepen is het niet nodig om ze zelf in huis te halen.

Let op bij gebruik van geneesmiddelen  

*Dit is een geneesmiddel. Lees voor gebruik de bijsluiter. 
Waarschuwing bij Betadine: wanneer je last hebt van een verhoogde werking van de schildklier (hyperthyreoïdie) of wanneer je een andere schildklierafwijking hebt, mag je dit middel niet gebruiken op grote huidoppervlakken.

Disclaimer

Deze blog geeft je algemene informatie. Het is geen medisch advies. Heb je klachten of vragen over je gezondheid? Ga dan naar je huisarts of een andere zorgverlener. Voor vragen over onze producten kun je bellen met de gratis drogisterijlijn van Albert Heijn Leefstijl: 0800-4040017. We zijn bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 09.00 tot 17.00 uur. Gaat het om een geneesmiddel? Wacht dan met kopen of gebruiken tot je antwoord hebt. De getoonde producten zijn tips van Albert Heijn en geen aanbevelingen van onze expert.