Compositieregels

Terug naar overzicht
Meer artikelen tonen

Regeltjes, ze zijn er niet voor niets. Alhoewel eigenlijk niemand zich echt altijd aan de regels houdt, zijn ze toch belangrijk om alles geordend te houden. Stel je alleen al eens het verkeer voor zonder regeltjes! Links heeft net zoveel voorrang als rechts, zebrapaden en stoplichten zijn slechts versieringen van de weg en wie heeft er eigenlijk bedacht dat je niet met een fiets over de snelweg kan? Kortom een ondenkbare situatie. Alhoewel we heus wel eens van regeltjes afwijken, zorgen ze wel voor orde. Zo werkt het niet alleen in het verkeer maar ook voor compositieregels in de fotografie. Door je te houden aan de regels van de compositie, structureer je jouw foto’s. Je zorgt voor orde in je foto’s en dat kijkt nu eenmaal prettig. Lees snel verder voor vijf nuttige compositieregels!

 

Lijnen

Door tijdens het fotograferen te focussen op het onderwerp dat je wilt fotograferen, kun je het beter laten uitkomen. Als mens houden we erg van lijnen. Maar hoe gebruik je lijnen nou eigenlijk in je foto? Lijnen kun je onder andere gebruiken als er bijvoorbeeld een weg met haarspeldbochten door een landschap loopt. Hierbij volgt onze blik de weg op de foto. Het landschap wordt daardoor mooi zichtbaar en er loopt een brekende lijn door het landschap. Daardoor valt bijvoorbeeld de natuur naast de weg extra op. Daarnaast kun je met behulp van lijnen de focus op één object of persoon leggen. Neem bijvoorbeeld het smeltpunt van twee lijnen in een hoek en plaats precies op die hoek het te fotograferen onderwerp. Doordat het lijnenspel ergens “naartoe loopt” wordt de nadruk gericht op het te fotograferen onderwerp of de persoon. Lijnen kunnen ook gevormd worden door een aantal objecten naast elkaar zoals vensters op dezelfde hoogte of een bosrand aan de horizon.

Regel van derden en gulden snede

De regel van derden en / of de gulden snede zijn compositieregels die van pas komen bij het fotograferen van een horizon. Bovendien zijn de regels makkelijk toe te passen bij een horizontale foto. Je gebruikt de regel van derden en de gulden snede door een foto te maken met bepaalde verhoudingen. Als voorbeeld nemen we een foto van het strand en de zee. Bij de regel van derden geldt dat je horizontaal ⅓ deel strand, ⅓ deel zee en deel ⅓ lucht moet fotograferen. Door dit te doen krijg je een mooie verhouding tussen strand, zee en lucht. De gulden snede is deze verhouding een klein beetje anders dan de regel van derden. De gulden snede is gebaseerd op het getal phi (1,618….) en komt veel voor in de natuur. Ons brein ziet de verhouding van de gulden snede als kloppend en goed. Vandaar dat we de foto’s, genomen met behulp van de gulden snede, vaak als mooier ervaren dan foto’s waar de gulden snede niet is toegepast. De verhouding van de gulden snede in het voorbeeld van strand, zee en lucht is als volgt: het deel van strand en de zee moeten samen de hoeveelheid lucht in de foto vormen. In het geval van phi betekent dit dan 1 deel strand, 1,618 deel zee en 2,618 deel lucht.

Diepte en perspectief

Misschien ken je het wel: je staat tijdens je reis in een bergachtig gebied en fotografeert een enorme berg. Eenmaal thuis, laat je de foto’s zien aan je familie en vrienden. Je wilt laten zien hoe hoog de bergen op je vakantiebestemming waren. Warempel! Bij het showen van de foto’s lijken de bergen te zijn veranderd in kleine heuveltjes. Ze zijn bij lange na niet zo imposant als jij ze hebt ervaren! Dit heeft alles te maken met diepte en perspectief. Als je in de bergen bent, heb je goed zicht op alles wat dichtbij en ver weg is. Alhoewel je zelf erg gefocust bent op die ene grote berg, heeft alles wat dichterbij je is veel invloed op jouw beeld. De bergen lijken een stuk groter in perspectief. Dit is op een foto niet anders. Door een steen of grasveld dichtbij mee te fotograferen creëer je dat perspectief ook op je foto. Op die manier kun je goed laten zien hoe groot de berg was. Deze regel is gemakkelijk toe te passen en het resultaat zal je niet teleurstellen!

Croppen en balans

We hebben maar al te vaak de neiging om zoveel mogelijk op de foto te zetten. Vooral bij groepsfoto’s moet iedereen er natuurlijk opstaan. Toch zijn niet alle foto’s groepsfoto’s en over het algemeen komen de kiekjes er beter uit als je niet alles fotografeert wat ook in je eigen beeld valt. Dit heet croppen. Je verkleint eigenlijk het gezichtsveld waardoor alles wat je niet wilt fotograferen ook niet in het beeld valt. Echter kan het beeld ook een beetje saai worden als je teveel weglaat. Hiervoor moet je de juiste balans vinden. Fotografeer bijvoorbeeld een stukje boom of gebouw bij een foto van de lucht als de lucht anders te saai wordt. Het croppen kan ook achteraf bij het bewerken van de foto op de computer. Het is beter om dit gelijk bij het fotograferen te doen, omdat je dan de scherpte van de foto niet aan hoeft te tasten. Bovendien heb je dan gelijk het juiste plaatje.

Diagonalen

Last but not least behandelen we de compositieregel van de diagonalen. Met deze regel creëer je creatieve effecten op de foto. Op de foto laat je zien dat een lijn een bepaalde richting oploopt in de horizon. Hierbij kun je denken aan de lijnen van een tulpenveld die in de horizon verdwijnen of een rijtje strandpalen die langzaam in zee verdrinken. Ook hierbij is er een perspectief. In het voorste deel van de foto zijn de lijnen nog dik en duidelijk, maar ze vervagen in de diepte van de foto.

Of je nu wel of niet van regels houdt, compositieregels zijn erg handig om je foto’s naar een hoger niveau te tillen. Veel succes met het gebruiken van bovenstaande compositieregels!